[Ghi chú của nhà xuất bản: Đây là phần 1 trong loạt truyện ngắn của tác giả khách mời Jonas Ferraresso, khám phá một số khía cạnh phức tạp của thị trường cà phê Brazil và ảnh hưởng vượt trội của Brazil đối với thương mại cà phê toàn cầu]
Việc hiểu chuỗi cung ứng cà phê không hề đơn giản. Điều này đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và sự cống hiến. Ngay cả khi có kiến thức, vẫn tồn tại những khoảng trống lớn trong dữ liệu và sự đa dạng trong cách diễn giải cùng một thông tin.
Điều này dễ hiểu vì cà phê là một ngành rộng lớn. Đây là loại đồ uống được tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới sau nước, là một trong những mặt hàng nông sản được giao dịch nhiều nhất toàn cầu.
Tuy nhiên, so với các sản phẩm nông nghiệp khác như đường, thuốc lá, muối hay lúa mì, sự hiện diện quan trọng của cà phê trong xã hội hiện đại mới chỉ xuất hiện gần đây. Trong hơn một thế kỷ, cà phê đã chuyển từ một mặt hàng xa xỉ của tầng lớp thượng lưu sang một sản phẩm phổ biến, thâm nhập vào hầu hết các tầng lớp xã hội, quốc gia, tôn giáo, nhóm tuổi.
Sự lan tỏa này của cà phê toàn cầu chủ yếu nhờ vào khả năng của các nhà sản xuất cà phê trên thế giới trong việc cung cấp các sản phẩm chất lượng hơn, có giá thành phải chăng hơn, tăng năng suất — sản xuất được nhiều cà phê hơn trên những diện tích đất nhỏ hơn.

Quan điểm của tôi, năng suất là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng cà phê. Sản xuất nhiều hơn trên diện tích nhỏ hơn giúp giảm chi phí sản xuất, làm cho cà phê trở nên dễ tiếp cận hơn đối với người tiêu dùng, khiến giá giảm.
Đặc biệt, năng suất cao hơn không đồng nghĩa với sản xuất kém bền vững hơn — điều này phụ thuộc vào các kỹ thuật canh tác được sử dụng.
Một số trang trại hiện có thể thu hoạch 3.600 tấn cà phê xanh trên mỗi hecta. Ngược lại, chỉ vài thập kỷ trước ở Brazil, năng suất thấp hơn gần 10 lần, phải cần 10 hecta để đạt được cùng sản lượng. Điều này đòi hỏi nhiều tài nguyên như đất, nước, phân bón và năng lượng, thải ra nhiều CO2 hơn.
Do đó, việc nâng cao hiệu quả sản xuất thực sự có thể dẫn đến các phương pháp bền vững hơn.
Bối cảnh này rất quan trọng để hiểu vai trò then chốt của Brazil trong thị trường cà phê toàn cầu. Brazil không chỉ là nhà sản xuất cà phê lớn nhất, ứng dụng công nghệ tiên tiến nhất, mà còn là nước tiêu thụ lớn thứ hai, chỉ sau Hoa Kỳ.
Vai trò kép này nhấn mạnh tầm quan trọng của cà phê trong xã hội Brazil. Ngay cả đối với những người chưa bao giờ rang, pha chế hay tiêu thụ ly cà phê Brazil nào, sự hòa trộn kinh tế của giá cà phê toàn cầu vẫn ảnh hưởng đến tách cà phê Colombia hay Ethiopia của họ.
Theo dữ liệu từ ABIC (Hiệp hội Công nghiệp Cà phê Brazil), tiêu thụ cà phê ở Brazil đã tăng 1,64% từ năm 2022 đến 2023, đạt 21,7 triệu bao 60 kg — chỉ kém Hoa Kỳ 5,2 triệu bao. Nhờ đó, Brazil không chỉ xuất khẩu gần 30% lượng cà phê toàn cầu mà còn tiêu thụ khoảng 12%.
Chính vị trí nổi bật này đã khiến việc suy đoán về vụ mùa cà phê của Brazil trở thành một vấn đề nhạy cảm.
Ngoài các con số chính thức, còn có những kho dự trữ tư nhân trong nước, có thể rất lớn do khối lượng cà phê được xử lý tại quốc gia này — dù chúng chỉ là ước tính. Các kho dự trữ tư nhân có thể tạm thời cân bằng những biến động trên thị trường vật chất. Tuy nhiên, sự không chắc chắn về mức tiêu thụ, sản xuất và khả năng cung ứng nguyên liệu thô trên toàn cầu làm phức tạp hóa kế hoạch dài hạn cho người mua và các bên trong ngành. Trong khi tồn kho trên thị trường chứng khoán là chính xác, đo lường được, thì mức tồn kho tư nhân vẫn là một ẩn số.
Theo ước tính từ CONAB (Công ty Cung ứng Quốc gia), sản lượng cà phê của Brazil đạt đỉnh vào năm 2020. Nếu xu hướng này tiếp tục, năm nay sẽ đánh dấu năm thứ tư liên tiếp sản lượng chững lại.
Thêm vào sự bất định của bối cảnh thương mại và khí hậu vốn đã phức tạp, Brazil có khả năng đối mặt với một vụ mùa đầy thách thức khác vào năm 2025, do một trong những đợt hạn hán tồi tệ nhất từ trước đến giờ. Ai từng đi qua các đồn điền cà phê không được tưới tiêu của quốc gia này đều có thể nhận ra điều đó.
Trong những năm gần đây, mối liên hệ trực tiếp giữa sản xuất cà phê và điều kiện khí hậu đã trở thành “gót chân Achilles” của ngành, ảnh hưởng đến cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng.
>>>Tham khảo thêm:
Giá cà phê trực tuyến cập nhật realtime.
Giá cà phê hôm nay các tỉnh thành trong nước.
Sàn giao dịch cà phê là gì?
Mã giao dịch cà phê là gì?
Tìm hiểu cách mở tài khoản giao dịch cà phê trực tuyến?
Hướng dẫn cách giao dịch phái sinh cà phê.
Hàng hóa phái sinh là gì? Thị trường hàng hóa hoạt động như thế nào?
