Tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ đã đối thoại với nông dân vào ngày cuối của năm 2024, với chủ đề “Khơi dậy khát vọng làm giàu để phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; vững tin bước vào kỷ nguyên mới”, người nông dân từ khắp các tỉnh, thành phố đã thẳng thắn nêu ra những khó khăn trong quá trình sản xuất nông nghiệp, đồng thời gửi gắm những mong muốn và đề xuất đến Chính phủ, bộ và ngành.

Ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của nông dân cũng như các doanh nghiệp ngành nông nghiệp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết: “Trong thành tựu chung của cả nước, ngành nông nghiệp, phát triển nông thôn, người nông dân đã đóng vai trò vô cùng quan trọng. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã đạt 62,5 tỷ USD, tăng 18,7% so với năm 2023; thặng dư thương mại cũng đạt 17,9 tỷ USD, chiếm 72% tổng giá trị xuất siêu của toàn nền kinh tế.

Kết luận tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nêu ra 9 vấn đề quan trọng mà các chủ thể liên quan cần tiếp tục quan tâm trong thời gian tới để thúc đẩy nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh.

Đầu tiên, thể chế, chính sách vẫn được xem là điểm nghẽn của điểm nghẽn và phải là đột phá của đột phá. Thủ tướng lấy ví dụ, việc tháo gỡ cơ chế, chính sách với khoán 10 hay khoán 100 trước đây đã biến Việt Nam từ một quốc gia thiếu lương thực trở thành quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới với tỷ lệ hộ nghèo từ 67% xuống chỉ còn 1,93%.

Thủ tướng mong muốn bà con nông dân sẽ tiếp tục góp ý để cùng nhau xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, bao gồm cơ chế, chính sách về đất đai, thuế, phí, lệ phí, về vốn tín dụng, qua đó tháo gỡ nút thắt từ thực tiễn, để mọi người dân có thể đóng góp sức lực, nguồn lực của chính mình cho sự phát triển, cùng nhau hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD.

Tiếp theo, do điều kiện, hoàn cảnh, lịch sử của đất nước, công tác quy hoạch trước đây chưa được quan tâm đúng mức. Nhưng đến nay, nhu cầu của người dân đang ngày càng nâng cao, theo hướng ăn ngon, ăn sạch, vì vậy công tác quy hoạch cần được quan tâm hơn nữa, nhất là quy hoạch ngành, quy hoạch đất đai, quy hoạch các khu, cụm công nghiệp phục vụ sản xuất nông nghiệp…

Không chỉ vậy, phải tiếp tục rà soát pháp luật, quy định để giải phóng nguồn lực từ đất đai, phát huy cao hiệu quả từ đất đai, bởi đất đai là hằng số, là nguồn lực có hạn. Cùng với đó, phải khai thác cả không gian vũ trụ như phát triển internet vệ tinh để cung cấp sóng viễn thông cho vùng sâu, vùng xa; khai thác không gian biển như phát triển năng lượng mặt trời, gió… hoặc khai thác không gian ngầm để mang lại lợi ích cho nông dân, phát huy sức mạnh của nông dân, phát triển nông thôn, nông nghiệp.

Thứ tư, muốn làm giàu thì phải có vốn, và muốn thúc đẩy nông nghiệp theo hướng phát triển xanh, phát triển các ngành chủ lực theo quy hoạch, phát triển các mặt hàng mà thế giới có nhu cầu thì phải có chính sách tín dụng, bảo hiểm theo nguyên tắc đóng – hưởng để khuyến khích. Đồng thời, phải khuyến khích doanh nghiệp tham gia hợp tác, hỗ trợ, liên kết chặt chẽ với nông dân nhằm đảm bảo đầu vào, đầu ra cho sản xuất; đẩy mạnh liên kết vùng, đa dạng hóa sản phẩm, thị trường, chuỗi cung ứng.

Thứ năm, phát triển kinh tế nông nghiệp chứ không phải sản xuất nông nghiệp tự cung, tự cấp thì phải mở rộng thị trường xuất khẩu, bao gồm các thị trường đặc thù như thực phẩm Halal. Nhà nước phải tìm ra thị trường tiêu thụ cho sản phẩm của người  dân, và người dân phải bảo đảm chất lượng và xây dựng thương hiệu cho nông sản, cùng với mẫu mã, bao bì, đóng góp thuận tiện, bắt mắt để chiếm lĩnh thị phần.

Thứ sáu, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, số hóa nông nghiệp, xây dựng cơ sở dữ liệu, nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo trong ngành nông nghiệp Việt Nam, nghiên cứu, tiếp cận, chuyển giao công nghệ tiên tiến, công nghệ sạch, công nghệ xanh, trong tất cả các khâu trong sản xuất nông nghiệp. Cơ sở dữ liệu sẽ đưa ra các giải pháp thông minh, như vị trí trồng lúa tốt nhất, giải pháp canh tác tốt nhất, thông minh nhất.

Thứ bảy, đào tạo nhân lực chất lượng cao, chuyển đổi nhân lực từ khu vực nông nghiệp, nông thôn sang khu vực công nghiệp và đô thị.

Thứ tám, phải xác định văn hóa là sức mạnh nội sinh, phải khai thác tiềm năng khác biệt của sản phẩm cùng với giá trị văn hóa làm lợi thế cạnh tranh của mình, đồng thời quốc tế hóa các giá trị bản sắc dân tộc.

Thứ chín, hệ thống chính trị cơ sở luôn phải nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người nông dân và chuyển tải chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước tới người dân. Đồng thời, cần chủ động đề xuất thể chế, cơ chế, chính sách trên cơ sở thực tiễn; huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, của doanh nghiệp và cả người dân để phục vụ phát triển.