Theo nhận định của Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, năm 2024 là thời điểm đầy triển vọng cho ngành xuất khẩu nông sản Việt Nam. Trong đó, nhu cầu tiêu dùng thủy sản của thị trường Mỹ, đặc biệt là các mặt hàng tôm và cá tra, đang ngày càng gia tăng. Thị trường gỗ và các sản phẩm gỗ tại Mỹ cũng được dự báo sẽ đạt giá trị 125,6 tỷ USD vào năm nay, với tỷ lệ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) giai đoạn 2024 - 2029 đạt 1,11%. Ngoài thủy sản và gỗ, Mỹ còn là thị trường tiêu thụ lớn cho các sản phẩm nông nghiệp như cà phê, hạt điều hay hồ tiêu, mở ra nhiều cơ hội xuất khẩu cho Việt Nam.

Với thị trường Trung Quốc, xuất khẩu nông sản Việt Nam năm nay đã ghi nhận những bước tiến lớn, không chỉ gia tăng về kim ngạch mà còn mở rộng về độ phủ sóng trên thị trường. Các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam hiện diện trong các chuỗi siêu thị lớn ở những tỉnh sâu trong nội địa Trung Quốc như Sơn Đông hay Hồ Nam. Điều này cho thấy chất lượng và danh tiếng của nông sản Việt đang ngày càng được khẳng định tại thị trường tỷ dân.

Trong năm 2024, Việt Nam đã ký thêm nhiều nghị định thư quan trọng với Trung Quốc, mở cửa cho một số sản phẩm mới như sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, và cá sấu nuôi. Không chỉ dừng lại ở các kênh phân phối truyền thống, nông sản Việt Nam cũng xuất hiện trên nhiều nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội nổi tiếng tại Trung Quốc như TikTok, Kuaishou, Taobao, JD.com, và Xiaohongshu. Việc mở rộng sang các kênh trực tuyến này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả phân phối mà còn tiếp cận gần hơn với nhóm người tiêu dùng trẻ, hiện đại tại Trung Quốc.

Đáng chú ý, nhu cầu tiêu thụ nông sản tại Trung Quốc được dự đoán sẽ tăng mạnh trong giai đoạn 2024-2029, cụ thể như rau quả tăng trưởng 6,64%/năm và thủy sản tăng 7,56%/năm. Cùng với đó, nhu cầu nhập khẩu các sản phẩm cao su và sắn tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng do nguồn cung trong nước hạn chế. Với vị trí địa lý thuận lợi và quan hệ thương mại được cải thiện, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tăng cường xuất khẩu sang Trung Quốc trong năm 2025 và những năm tới.

Tại thị trường Nhật Bản, quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản vẫn tiếp tục được duy trì trong năm nay. Dù vậy, các mặt hàng nông sản Việt Nam hiện vẫn đang chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Nhật Bản, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn. Để tận dụng cơ hội này, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần đặc biệt chú ý đến xu hướng tiêu dùng tại Nhật Bản. Người tiêu dùng Nhật thường ưa chuộng các sản phẩm hữu cơ, an toàn và đạt tiêu chuẩn bền vững.

Nhật Bản có nhu cầu cao về các loại nông sản như thủy sản (đặc biệt là tôm), gỗ và các sản phẩm gỗ (bao gồm gỗ nguyên liệu, dăm gỗ, viên nén), và rau quả (trái cây đông lạnh, quả và hạt chế biến). Việc đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của thị trường này sẽ giúp các sản phẩm nông sản Việt Nam chiếm lĩnh thị phần lớn hơn trong tương lai.

Nhìn chung, xuất khẩu nông sản Việt Nam năm nay đang được hưởng lợi từ nhiều yếu tố thuận lợi như nhu cầu tiêu thụ cao tại các thị trường lớn, chính sách mở cửa thị trường tích cực từ phía các đối tác thương mại, cùng sự chuyển dịch trong thói quen tiêu dùng toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, doanh nghiệp Việt cần tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm, cũng như đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý chuỗi cung ứng và hoạt động tiếp thị.

Việc phát triển bền vững cũng cần phải được chú trọng, không chỉ đảm bảo lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị thương hiệu nông sản Việt Nam trên trường quốc tế. Với chiến lược đúng đắn, sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, chính phủ và các đối tác thương mại, ngành nông nghiệp Việt Nam có thể tiếp tục khẳng định vị thế và gia tăng giá trị xuất khẩu trên toàn cầu trong giai đoạn tới.