Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Tân Hưng, tỉnh Long An đã triển khai mô hình điểm thực hiện Đề án Phát triển bền vững 1 triệu hécta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một nỗ lực nhằm thúc đẩy nông nghiệp bền vững, giảm thiểu tác động môi trường và nâng cao giá trị kinh tế cho người nông dân.

Mô hình được thực hiện tại Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp 1/5, xã Vĩnh Châu A, trong vụ Đông Xuân 2024 - 2025, với quy mô 25 ha cùng với sự tham gia của 5 hộ nông dân. Khi tham gia mô hình, các hộ nông dân được hỗ trợ đáng kể về chi phí, bao gồm 40% chi phí cho phân bón hữu cơ vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, cơ giới làm đất, gieo sạ, xử lý rơm rạ và ứng dụng công nghệ cảm ứng mực nước ruộng thông minh. Tổng giá trị hỗ trợ lên đến gần 100 triệu đồng cho mỗi mô hình. Đây là sự hỗ trợ thiết thực, giúp giảm gánh nặng chi phí đầu vào và khuyến khích người dân tham gia sản xuất theo hướng bền vững.

Bên cạnh việc hỗ trợ vật chất, nông dân tham gia mô hình còn được hướng dẫn sản xuất theo quy trình ứng dụng giống lúa chất lượng cao cấp xác nhận. Họ được đào tạo và thực hành các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới nhất, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững của đề án. Các quy trình bao gồm “1 phải, 6 giảm” (phải sử dụng giống xác nhận, giảm lượng giống gieo, phân đạm, thuốc bảo vệ thực vật, nước tưới, tổn thất sau thu hoạch và phát thải khí nhà kính) và “3 giảm, 3 tăng” (giảm giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế). Ngoài ra, phương pháp tưới tiết kiệm nước ngập khô xen kẽ cũng được áp dụng, giúp giảm lượng nước sử dụng trong canh tác và hạn chế tình trạng xâm nhập mặn.

Việc triển khai mô hình này có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với người nông dân mà còn cho cả cộng đồng, giúp thay đổi tập quán sản xuất truyền thống, vốn thường dựa nhiều vào hóa chất và tài nguyên thiên nhiên, dẫn đến tác động tiêu cực tới môi trường. Mô hình khuyến khích sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường và bền vững hơn. Sản phẩm lúa gạo được tạo ra từ mô hình này không chỉ có chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường trong nước và quốc tế mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

Mô hình còn góp phần nâng cao lợi nhuận cho người nông dân. Việc giảm chi phí đầu vào nhờ hỗ trợ từ các cơ quan chức năng và áp dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật sẽ giúp gia tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ giúp người dân thu lợi nhuận cao hơn mà còn tạo ra động lực để họ tiếp tục ứng dụng mô hình trong tương lai. Đồng thời, mô hình cũng mở ra cơ hội phát triển liên kết chuỗi giá trị trong sản xuất và tiêu thụ lúa gạo, đảm bảo đầu ra ổn định và giá cả hợp lý.

Ngoài ra, mô hình còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, một trong những nguyên nhân chính gây biến đổi khí hậu. Việc ứng dụng các phương pháp canh tác thân thiện môi trường, như sử dụng phân bón hữu cơ, xử lý rơm rạ thay vì đốt, và quản lý nước hiệu quả, giúp giảm đáng kể lượng khí thải CO2 và metan trong quá trình sản xuất. Điều này không chỉ có ý nghĩa đối với môi trường địa phương mà còn đóng góp vào nỗ lực toàn cầu trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu.

Việc triển khai mô hình còn mang tính chất thí điểm, tạo tiền đề nhân rộng trên diện rộng trong tương lai. Thành công từ mô hình tại huyện Tân Hưng sẽ là bài học kinh nghiệm quý giá, giúp các địa phương khác ở Đồng bằng sông Cửu Long áp dụng và phát triển mô hình tương tự, từ đó đạt được mục tiêu 1 triệu hécta lúa chất lượng cao và phát thải thấp vào năm 2030.

Với sự hỗ trợ tích cực từ các cơ quan chức năng, sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học và nông dân, mô hình này không chỉ thể hiện quyết tâm của ngành nông nghiệp trong việc phát triển bền vững mà còn là minh chứng cho việc nông nghiệp có thể vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa bảo vệ môi trường và hướng tới một tương lai xanh hơn.