Nhóm nghiên cứu từ Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) và Quỹ George H.W. Bush về quan hệ Mỹ-Trung (trụ sở tại Houston, Texas) đang triển khai dự án mang tên “Hạt hòa bình” nhằm thúc đẩy cân bằng thương mại nông nghiệp giữa hai quốc gia.  

Dự án này đặt mục tiêu cải thiện chuỗi cung ứng nông nghiệp song phương. Một ví dụ tiêu biểu là việc sản xuất đậu nành tại Arkansas để xuất khẩu sang tỉnh Vân Nam, nơi chúng được sử dụng làm nguyên liệu cho ngành sản xuất đậu phụ. Ngược lại, hạt cà phê từ Vân Nam sẽ được vận chuyển đến Arkansas, phục vụ cho các cơ sở chế biến cà phê địa phương.  

Nhóm nghiên cứu dự kiến gửi thư trình bày ý tưởng “Hạt hòa bình” tới Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hy vọng dự án sẽ góp phần xây dựng mối quan hệ hợp tác dài hạn giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.  

Lợi ích từ hợp tác chuỗi cung ứng

Ông John Kent, thành viên cấp cao của Quỹ George H.W. Bush, nhận định rằng “Hạt hòa bình” là một hình mẫu cho thương mại hai chiều dựa trên nỗ lực ngoại giao chuỗi cung ứng. Việc trao đổi hàng hóa nông nghiệp qua lại không chỉ giúp cân bằng thương mại mà còn giảm chi phí vận tải và thuế quan, đồng thời đóng góp vào việc kiềm chế lạm phát.  

Cụ thể, cân bằng chuỗi cung ứng nghĩa là sử dụng cùng một phương tiện để vận chuyển hàng hóa theo hai chiều, tối ưu hóa chi phí và hiệu quả. Đây là cách tiếp cận bền vững giúp giải quyết những thách thức mà chiến tranh thương mại bằng thuế quan mang lại.  

Bức thư gửi đi không chỉ phác thảo dự án mà còn kêu gọi sự hỗ trợ từ các nhân vật chủ chốt như Thượng nghị sĩ Marco Rubio, tỷ phú Elon Musk và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị. Đồng thời, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh sáng kiến ngoại giao chuỗi cung ứng toàn cầu, được xây dựng dựa trên ý kiến từ hơn 50 chuyên gia trong các lĩnh vực công nghiệp và học thuật.  

Kỳ vọng vào một sự hợp tác thành công rực rỡ

Dự án đã thu hút sự quan tâm từ cả hai phía. Trong tháng 9/2024, các thành viên của nhóm nghiên cứu đã đến Vân Nam để khảo sát các đồn điền cà phê và gặp gỡ các nhà chế biến địa phương. Tại Mỹ, nông dân ở Arkansas cũng đang chuẩn bị cho lô hàng đậu nành thử nghiệm đầu tiên.  

Giáo sư Chu Vĩ Hoa, Đại học Chiết Giang, chỉ ra rằng sự mất cân đối giữa cung và cầu trong thị trường nông sản Mỹ-Trung là một thách thức lớn. Các nhà sản xuất Mỹ khó nắm bắt được nhu cầu thị trường Trung Quốc, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc gặp khó khăn trong việc hiểu rõ tình hình sản xuất của nông dân Mỹ.  

Trong bối cảnh những căng thẳng do các chính sách thuế quan của chính quyền Trump gây ra, chuyên gia John Kent khuyến nghị duy trì đối thoại hợp tác thay vì áp dụng các biện pháp “ăn miếng trả miếng”. Ông nhấn mạnh rằng thuế quan, nếu có, nên được áp dụng cụ thể trên từng sản phẩm thay vì trên diện rộng, để tránh làm tổn hại mối quan hệ kinh tế hai nước.  

Nhìn chung, dự án “Hạt hòa bình” không chỉ hướng tới thúc đẩy thương mại nông nghiệp mà còn đặt nền móng cho hợp tác toàn diện hơn giữa Mỹ và Trung Quốc trong các lĩnh vực như giáo dục, biến đổi khí hậu, và trí tuệ nhân tạo.